بررسی ارتباط میان ارزانفروشی عرضه سهام اولیه با تمرکز مالکیت و مالکیت نهادی در بورس اوراق بهادار تهران
هدف این پژوهش بررسی ارتباط میان ارزانفروشی عرضه سهام اولیه با تمرکز مالکیت و مالکیت نهادی در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. در این میان، متغیر مستقل ارزانفروشی عرضه سهام اولیه بوده و تمرکز مالکیت و مالکیت نهادی متغیرهای وابسته هستند؛ همچنین عمر شرکت و سوددهی به عنوان متغیرهای کنترلی به‌کار گرفته شده‌اند. در این راستا، دو فرضیه تدوین گردید و برای آزمون آن‌ها دوره زمانی 1381 تا 1388 و تعداد 83 نمونه آماری که دارای عرضه اولیه در بورس تهران بودند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان‌دهنده رابطه معکوس و معنادار میان مالکیت نهادی و تمرکز مالکیت با ارزانفروشی عرضه سهام اولیه می‌باشد.
مقدمه
یکی از موضوعات مهم اقتصادی و مالی، عرضه سهام به صورت عمومی و تبدیل مالکیت خاص به عام است که به دلیل منافع بسیار زیاد آن از جمله افزایش سرمایه، رقابت بیشتر، کسب معافیت‌های مالیاتی و دسترسی به منابع مالی ارزان‌قیمت، غالباً مورد استقبال شرکت‌ها قرار می‌گیرد. شرکت‌ها برای جلب نظر سرمایه‌گذاران در اولین عرضه سهام خود، قیمت سهام را پایین‌تر از قیمت بازار آن تعیین می‌کنند، به طوری که سرمایه‌گذاران نخستین از مبادله سهام در روز اول بازده قابل توجهی به دست می‌آورند که به این حالت «ارزانفروشی» گفته می‌شود. میزان ارزانفروشی یا بازده سرمایه‌گذاری در روز اول از تفاوت بین قیمت بسته شدن سهام در روز نخست مبادله با قیمت عرضه سهام، تقسیم بر قیمت عرضه به دست می‌آید. یکی دیگر از پارامترهایی که در این پژوهش مورد بحث قرار می‌گیرد، «ساختار مالکیت» است که به دو دسته تمرکز مالکیت و سهامداران نهادی تقسیم می‌شود. سهامداران نهادی از مهم‌ترین اجزای بازار سرمایه هستند، به طوری که بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌ها توسط آن‌ها انجام می‌گیرد و دارای مزیت نسبی در جمع‌آوری و پردازش اطلاعات بوده و از اطلاعات محرمانه شرکت نیز آگاهی دارند. تمرکز مالکیت نیز موجب می‌شود که مدیران شرکت ارائه اطلاعات به افراد مرتبط در بازار را افزایش دهند.